AKTUALNOŚCI

Konsekwencje praktyczne stanowiska KNF w sprawie nieprawidłowego obciążania kosztami zarządzania sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszy inwestycyjnych (wg. stanowiska KNF z dnia 28 kwietnia 2016 r.)

W dniu 28 kwietnia 2016 r. Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: „KNF”) wykonując zadanie z zakresu zapewnienia prawidłowości funkcjonowania rynku kapitałowego wydała stanowisko o sygnaturze DFI/II/4030/41/1/16/DK. Przedmiotem tego stanowiska są nieprawidłowości polegające na wypłacaniu wynagrodzenia podmiotom zarządzającym portfelem sekurytyzowanych wierzytelności bezpośrednio ze środków funduszu sekurytyzacyjnego.

KNF wskazała, że takie rozwiązanie, pomimo iż było częstą praktyką stosowaną na rynku, stanowi obciążanie funduszy inwestycyjnych kosztami, do których pokrywania w świetle obowiązujących przepisów prawa zobowiązane jest towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Wynika to z tego, że w ocenie KNF umowa o zarządzanie portfelem inwestycyjnym funduszu może zostać zawarta jedynie przez towarzystwo reprezentujące ten fundusz, a w dodatku umowa ta odnosi się stricte do działalności towarzystwa. Z punktu widzenia funduszu inwestycyjnego stosunek prawny istnieje wyłącznie w zakresie fundusz – towarzystwo a umowa o zarządzanie portfelem jest zadaniem towarzystwa, zleconym przez towarzystwo wyspecjalizowanemu podmiotowi.

Ponadto nadzorca wskazał na brak zasadności stosowania konstrukcji umownych wynikających z przepisów z Kodeksu cywilnego do „ściśle licencjonowanej” działalności towarzystw funduszy inwestycyjnych. Nie jest bowiem w ocenie KNF dopuszczalne, swobodne stosowanie przepisów prawa w obszarze działalności towarzystw funduszy inwestycyjnych, związanej z zarządzaniem funduszami inwestycyjnymi.

Dodatkowo KNF akceptuje dokonywanie z poziomu funduszu zwrotu kosztów działalności windykacyjnej prowadzonej przez podmioty zarządzające portfelem funduszy sekurytyzacyjnych. Zdaniem nadzorcy są to koszty operacyjne funduszu, związane z prowadzeniem szeroko pojętej działalności lokacyjnej funduszu i mogą być pokrywane bezpośrednio z aktywów funduszu. Jednak koszty te powinny być rozdzielone od wynagrodzenia za zarządzanie.

Podstawową konsekwencją praktyczną stanowiska KNF jest wzrost tzw. wymogu kapitałowego dla towarzystw, które mają fundusze sekurytyzacyjne w swojej ofercie, w przypadkach, w których wynagrodzenie podmiotów zarządzających było dotąd pokrywane ze środków funduszy. Formuła służąca obliczeniu wymogu kapitałowego dla towarzystw funduszy inwestycyjnych wynika z art. 50 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej: „UFI”). Dla towarzystw funduszy inwestycyjnych prowadzących działalność dłużej niż rok wzór ten zasadniczo polega na obowiązku utrzymywania kapitału własnego na poziomie 25% różnicy między wartością kosztów ogółem a wartością zmiennych kosztów dystrybucji poniesionych w poprzednim roku obrotowym, wykazanych w sprawozdaniach przekazywanych KNF.

W przypadku, w którym koszt wynagrodzenia podmiotu zarządzającego portfelem pokrywany jest przez towarzystwo, jako jego koszt własny dochodzi do niejako „automatycznego” podniesienia wymogu kapitałowego o kwotę do 25% wynagrodzenia podmiotu zarządzającego.

Należy stwierdzić, że KNF jest intencjonalnie zainteresowany wywołaniem tegoż skutku. W omawianym stanowisku nadzorca podkreśla, że dopuszczenie do swobodnego stosowania przepisów prawa w obszarze działalności towarzystw funduszy inwestycyjnych mogłoby doprowadzić do „sztucznego” zaniżania wymogów kapitałowych towarzystw.

Praktyczne konsekwencje omawianego stanowiska KNF mają zatem wymierne skutki dla poziomu kapitałów własnych towarzystw funduszy inwestycyjnych. Praktycznym problemem pozostaje w praktyce konstruowania postanowień statutów funduszy sekurytyzacyjnych rozłożenie kosztów operacyjnych windykacji na czynniki pierwsze. Jest to konieczne, bowiem każdy koszt funduszu inwestycyjnego musi być określony w statucie, wraz z podaniem jego maksymalnego wymiaru i sposobów kalkulacji, a także najwcześniejszego terminu jego pokrycia.

Naszym zdaniem istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że konsekwencje praktyczne omawianego stanowiska KNF wykraczają poza rynek funduszy sekurytyzacyjnych. Mogą bowiem dotyczyć wszystkich funduszy inwestycyjnych, których portfelem zarządzają podmioty na podstawie art. 45a ust. 1 UFI. Uogólniając można powiedzieć, że konsekwencje stanowiska KNF dotyczą zarządzania portfelami aktywów publicznych (instrumentów finansowych), portfelami funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych, a także portfelami funduszy sekurytyzacyjnych.

Umowa Inwestycyjna – prezentujemy podręcznik dla ambitnych!

Z wielką dumą prezentujemy nasz poradnik skierowany do startupowców rozważających podjęcie negocjacji z inwestorem. Zapraszamy do pobrania i lektury: Partnerem projektu jest PKO Bank Polski S.A.

Dowiedz się więcej

Podsumowujemy!

Postanowiliśmy podsumować nasze ostatnie działania komunikacyjne. Zapraszamy do zapoznania się m.in. z artykułami i relacjami video z wystąpień. Nie zapomnijcie też o naszej infografice dot. umów inwestycyjnych: LINK

Dowiedz się więcej

Umowa Inwestycyjna – o czym pamiętać przed jej podpisaniem ?

Wiele razy pisaliśmy już o tym jak wygląda umowa inwestycyjna i na co zwrócić w niej uwagę, jest to jednak zagadnienie tak ważne i często poruszane, postanowiliśmy znowu podzielić się naszym doświadczeniem w tym...

Dowiedz się więcej

Podstawowe obowiązki banków w świetle Common Reporting Standard (CRS)

Komentarz praktyczny ma na celu przybliżenie konsekwencji regulacyjnych dla banków wynikających z Wielostronnego porozumienia właściwych władz w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych (w tym wdrożenia pakietu CRS dla banków w Polsce), w tym zasad...

Dowiedz się więcej