AKTUALNOŚCI

Odpowiedzialność administracyjno-prawna TFI

Należyte sprawowanie funkcji organu funduszu inwestycyjnego przez towarzystwo, a ściślej mówiąc wypełnianie powierzonych mu obowiązków w zakresie zarządzania i reprezentacji funduszu, stanowi konieczny warunek wzrostu ekonomicznego tegoż funduszu.

W razie wystąpienia nieprawidłowości w działalności organu zarządzającego, bezpośrednie konsekwencje jego błędnych decyzji ponoszą uczestnicy funduszu oraz sam fundusz inwestycyjny jako osoba prawna. Okoliczności te uzasadniają potrzebę objęcia towarzystwa funduszy inwestycyjnych (dalej jako: „TFI”) szczególnym reżimem odpowiedzialności, który uwzględnia specyfikę konstrukcji zarządzania funduszem inwestycyjnym.

Analizując zagadnienie odpowiedzialności TFI, należy dokonać na wstępie rozróżnienia rodzajów i zakresu odpowiedzialności TFI, wskazując na odpowiedzialność cywilno-prawną (odszkodowawczą) z tytułu zarządzania funduszem, prowadzenia jego spraw oraz odpowiedzialność administracyjno-prawną. Przedmiotem analizy dokonanej przez Kancelarię Snażyk Cytowski Granicki, w ramach niniejszego artykułu będzie ten drugi rodzaj odpowiedzialności TFI.

Odpowiedzialność administracyjno-prawna TFI została uregulowana w art. 228 ust. 1 i 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych (dalej jako: „Ustawa”), który umocowuje Komisję Nadzoru Finansowego (dalej jako: „KNF”) do jej stosowania. Jest to odpowiedzialność z tytułu naruszenia przez TFI przepisów prawa, w tym przepisów Ustawy, nie wypełniania warunków określonych w zezwoleniu, przekroczenia zakresu zezwolenia, naruszenia interesu uczestników funduszu inwestycyjnego, jak również z tytułu naruszeń dokonanych przez fundusz inwestycyjny w zakresie: przepisów regulujących działalność funduszy inwestycyjnych, nie przestrzeganie przepisów statutu lub warunków określonych w zezwoleniu lub nie działania zgodnie z postanowieniami prospektu informacyjnego, a także w przypadku gdy statut lub prospekt zawierają postanowienia niezgodne z przepisami Ustawy lub nieuwzględniające należycie interesu uczestników funduszu.

W przypadku stwierdzenia takich naruszeń, KNF uprawniona jest do nałożenia na TFI następujących sankcji:

  1. cofnięcie zezwolenia,
  2. kara pieniężna do wysokości 500 000 zł, albo
  3. zastosowania łącznie obu ww. sankcji.

Wobec powyższego należy podkreślić, że poprzez naruszenie przepisów prawa rozumie się co do zasady, określony konstytucyjnie katalog źródeł prawa. Tym samym za przepisy prawa nie będą traktowane uchwały KNF, które odnoszą się do otwartego katalogu podmiotów i nie są zindywidualizowane, w tym rekomendacje. Za przepisy prawa nie uznaje się również regulacji Giełdy Papierów Wartościowych lub Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, jakkolwiek ich naruszenie może stanowić naruszenie interesów uczestników funduszu inwestycyjnego. Niepodważalne naruszenie przepisów prawa będzie stanowić natomiast naruszenie lub niewypełnianie warunków określonych w zezwoleniu albo przekraczanie zakresu zezwolenia – właśnie z uwagi na fakt, że takie działanie naruszać będzie zasady działalności TFI opisane w art. 45 ust. 1 i 2 Ustawy.

Jako przykład naruszenia przez TFI przepisów prawa, zgodnie z dyspozycją art. 228 ust. 1 UFI poprzez niewykonywanie bądź nienależyte wykonywanie nałożonych na nie obowiązków, można wskazać na brak dokumentowania czy też nienależyte dokumentowanie źródeł będących podstawą decyzji inwestycyjnych podejmowanych w toku zarządzania portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, a więc obowiązku określonego na podstawie art. 48 ust. 2b pkt 10 Ustawy. Uchybienia w tym zakresie stanowią naruszenie zasad prowadzenia działalności towarzystw funduszy inwestycyjnych i są kwalifikowane w ramach odpowiedzialności o charakterze administracyjno- prawnej.

Zgodnie z art. 228 ust. 5 Ustawy, wydanie decyzji przez KNF następuje po przeprowadzeniu rozprawy, zaś KNF może nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Orzeczenie określonej sankcji ma charakter fakultatywny, tzn. podjęcie decyzji co do tego czy zastosować określoną sankcję, jej wybór oraz okres trwania zawieszenia uprawnień ma charakter wyłącznie uznaniowy. Jednocześnie uznaje się, że KNF jest związana wydaną przez siebie decyzją dotyczącą nałożenia sankcji (tzn. że raz nałożona sankcja nie może zostać cofnięta jak również rozszerzona). Ponadto, o ile wyraźny przepis szczególny nie stanowi inaczej, niedopuszczalne jest ponowne nałożenie sankcji na ten sam podmiot za popełnienie tego samego deliktu.

Ponadto warto wskazać, iż KNF jest szczególnym organem administracji państwowej o dużym stopniu niezależności, usytuowanym poza strukturą administracji rządowej. Członkowie KNF wywodzą się z różnych segmentów władzy wykonawczej. Z tego między innymi powodu, Urząd KNF nie może być zaliczony do urzędów administracji rządowej, w rozumieniu art. 153 ust. 1 Konstytucji RP. Z uwagi zaś na brak określenia wprost, że KNF jest organem centralnym (ministrem w rozumieniu k.p.a.), rozstrzygnięcia Komisji należy kwalifikować w postępowaniu administracyjnym tak jak decyzje ministra, a wobec tego nie przysługuje od nich odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy warunkuje dopuszczalność skargi do WSA.

Od wydanego przez WSA wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do NSA, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Materiał przygotowała Kancelaria Snażyk Cytowski Granicki

logo2

Umowa Inwestycyjna – prezentujemy podręcznik dla ambitnych!

Z wielką dumą prezentujemy nasz poradnik skierowany do startupowców rozważających podjęcie negocjacji z inwestorem. Zapraszamy do pobrania i lektury: Partnerem projektu jest PKO Bank Polski S.A.

Dowiedz się więcej

Podsumowujemy!

Postanowiliśmy podsumować nasze ostatnie działania komunikacyjne. Zapraszamy do zapoznania się m.in. z artykułami i relacjami video z wystąpień. Nie zapomnijcie też o naszej infografice dot. umów inwestycyjnych: LINK

Dowiedz się więcej

Umowa Inwestycyjna – o czym pamiętać przed jej podpisaniem ?

Wiele razy pisaliśmy już o tym jak wygląda umowa inwestycyjna i na co zwrócić w niej uwagę, jest to jednak zagadnienie tak ważne i często poruszane, postanowiliśmy znowu podzielić się naszym doświadczeniem w tym...

Dowiedz się więcej

Podstawowe obowiązki banków w świetle Common Reporting Standard (CRS)

Komentarz praktyczny ma na celu przybliżenie konsekwencji regulacyjnych dla banków wynikających z Wielostronnego porozumienia właściwych władz w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych (w tym wdrożenia pakietu CRS dla banków w Polsce), w tym zasad...

Dowiedz się więcej