AKTUALNOŚCI

Picie nad Wisłą – prawna strona sporu

Pojawienie się słońca i dodatnich temperatur oznacza dla wielu warszawiaków m.in. otwarcie tzw. „sezonu nad Wisłą”. Nadwiślańskie bulwary i plaże zapełniają się rodzinami i grupkami znajomych, zorganizowanych wokół bardziej lub mniej aktywnych form spędzania wolnego czasu, nierzadko połączonych ze spożywaniem alkoholu.

Zgodnie z treścią art. 14 ust. 2a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26 października 1982 r. zakazuje się spożywania napojów alkoholowych „na ulicach, placach i w parkach, z wyjątkiem miejsc przeznaczonych do ich spożycia na miejscu, w punktach sprzedaży tych napojów.” O ile oczywistym (i potwierdzonym praktyką służb porządkowych) jest, że zakaz nie obejmuje plaży znajdującej się na odcinku ulic Wał Miedzeszyński, Wybrzeże Szczecińskie Wybrzeże Helskie, między mostami Łazienkowskim i Gdańskim na praskiej stronie Wisły, o tyle legalność picia alkoholu na terenach położonych bezpośrednio przy przeciwległym brzegu budzi sporo wątpliwości. Na obszarze bulwarów stale dochodzi do interwencji Policji bądź Straży Miejskiej – osoby spożywające alkohol karane są mandatami, a w przypadku odmowy ich przyjęcia sprawy kierowane są do sądu, ze stawianymi obwinionym zarzutami popełnienia wykroczenia opisanego w art. 431 ww. ustawy (tzw. spożycie wbrew zakazowi).

Podstawowe pytanie brzmi: czy w świetle prawa Bulwary Wiślane mogą być uznane za ulicę, plac lub park? Zważywszy na ich „liniowy” charakter, organy wymiaru sprawiedliwości przyjęły, że należy je traktować jak ulicę. Powyższe znajduje potwierdzenie w stanowisku Komendy Stołecznej Policji, zawierającym pozornie logiczną interpretację, że skoro Bulwarom Wiślanym – w przeciwieństwie do plaż na praskiej stronie Wisły – przypisano określone nazwy (w tym m.in. Bulwarowi Flotylli Wiślanej), to należy traktować je jako ulice i egzekwować wobec osób spożywających na ich terenie odpowiedzialność za popełnienie wykroczenia opisane w art. 431 wspomnianej ustawy.

Powyższy pogląd wydaje się jednak kontrowersyjny. Po pierwsze – zgodnie z definicją zawartą w ustawie o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985r. (art. 4 ust. 3) poprzez ulicę rozumie się „drogę na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której ciągu może być zlokalizowane torowisko tramwajowe”. Drogą zaś – zgodnie z definicją zawartą w ustawie Prawo ruchu drogowego (art. 2 ust. 1) jest „wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt”. Obie ustawy „milczą” w przedmiocie definicji bulwaru, znajduje się ona jedynie w ustawie Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r. i określa bulwar (art. 9 ust. 1 pkt. 19 h) jako „urządzenie wodne służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich”. Co jednak istotne, wedle ewidencji gruntów Bulwary Wiślane znajdują się w większości na obszarze stanowiącym powierzchniowe wody płynące i są niejednokrotnie zalewane przy wysokim stanie Wisły lub powodziach. Przyjęcie więc, że spełniają definicję drogi na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy stanowi bardzo daleko idącą wykładnię rozszerzającą przepisy prawa na niekorzyść ew. obwinionych, która nie powinna być stosowana w procedurze karnej.

Kolejnym kwestionowanym aspektem jest sam fakt przyznania Bulwarom Wiślanym nazw. Zarząd Mienia m.st. Warszawy (jednostka miejska zarządzająca m.in. terenami nadwiślanymi) zamówił opinię mającą na celu wyjaśnienie statusu Bulwarów Wiślanych. Jak to zwykle bywa – kolejny głos w dyskusji nie tylko nie wyjaśnił ww. kwestii, ale wywołał kolejne wątpliwości. Autor opinii wskazał bowiem na kontrowersyjne okoliczności nadania Bulwarom Wiślanym nazw przez Radę Miasta Stołecznego Warszawy (organ uchwałodawczy w zakresie prawa miejscowego). W jego przekonaniu uchwały zostały podjęte z naruszeniem kompetencji wskazanego wyżej organu – skoro bulwar nie może być zakwalifikowany jako ulica, droga lub pas drogowy, to w konsekwencji powinien być poddany odrębnej procedurze nazewniczej. Co prawda uchwała o nadaniu nazwy nie została zaskarżona we właściwym terminie i należy ją uważać za obowiązująca, jednak kontrowersyjne wydaje się karanie obywateli na podstawie wątpliwego prawnie aktu prawa miejscowego.

W konsekwencji – wobec faktu, że Bulwary Wiślane nie stanowią ulic, dróg, ani również placów lub parków – pojawiły się liczne opinie, że spożywanie alkoholu na ich terenie nie powinno być związane z odpowiedzialnością z tytułu popełnienia wykroczenia. Powyższe stanowisko poparli liczni warszawiacy (a jak możemy przypuszczać – i co najmniej kilku prawników), negują je zaś – egzekwujące przepisy Policja i Straż Miejska i mające „ostatnie słowo” sądy powszechne.

W tle niniejszego artykułu toczy się sprawa Pana Marka T. (założyciela organizacji pozarządowej zajmującej się walką o legalizację picia alkoholu na terenie Bulwarów Wiślanych), który został obwiniony o wykroczenie z art. 43¹ ustawy. Znane jest już rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji. W dniu 19 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia uznał Marka T. za winnego popełnienia zarzucanego czynu. Mając jednak na uwadze powód działania obwinionego, który kierował się wartościami społecznymi, sąd odstąpił od wymierzenia kary.

Na poprzedniej rozprawie w tej sprawie, na której przesłuchiwani byli dwaj świadkowie – funkcjonariusze Policji, którzy wystawili mandat obwinionemu, ustalono m.in. że możliwość zarejestrowania wydarzenia w systemie informatycznym Policji wymaga określenia ulicy/placu/parku, przy której położone jest miejsce zdarzenia (a więc niejako potwierdzili stanowisko Komendy Stołecznej Policji ws zależności między statusem Bulwarów Wiślanych a faktem nadania im indywidualnych nazw), ale również że w czasie wykonywania czynności służbowych stosowane są definicje wyrazów „ulica” oraz „bulwar” pochodzące ze słownika PWN (nie zaś ustawowe). Potwierdzono też, że nie istnieją dokładne wytyczne dot. interwencji na terenie bulwarów. Sąd zbadał dwa nowe dokumenty – wyciąg z ewidencji gruntów potwierdzający fakt zlokalizowania Bulwarów Wiślanych na terenie powierzchniowych wód płynących (przedstawiony przez Marka T.) oraz pismo Urzędu Miasta st. Warszawy z dnia 1 marca 2016r. stwierdzające, że nie istnieją żadne uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy zakazujące spożywania alkoholu poza miejscami, w których spożywania zakazuje ustawa (m.in. ulice, parki i place).

Sentencja wyroku była dla większości zaskoczeniem ponieważ ustalenia zdawały się wskazywać na pozytywne dla obwinionego rozstrzygnięcie sprawy.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2016r. sąd zwrócił uwagę, że należy stosować definicje zawartą w ustawie, jeśli takowa istnieje. Termin „ulica” zdefiniowana jest w dwóch aktach prawnych – w ustawie o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985r., definicja została wspomniana powyżej. Drugim aktem prawnym jest Rozporządzenie Ministra do spraw Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, w załączniku nr 2, gdzie ulica to– „wydzielony pas terenu posiadający urzędową nazwę, przeznaczony do ruchu pojazdów lub ruchu pieszych”. Sąd w tym wypadku posłużył się definicją wprost z ww. Rozporządzenia i jednocześnie miał na uwadze uzasadnienie wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2005r. II OPS 2/0, gdzie wskazano że pojęcie ulicy reguluje zarządzenie Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 28 czerwca 1968 r. o ustaleniu wytycznych w sprawie nadawania nazw ulicom i placom oraz numeracji nieruchomości, które zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra do spraw Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. W rozporządzeniu tym – „Na terenie miast i osiedli nazwy miały być nadawane ulicom, przez które należało rozumieć również aleje, drogi w granicach miasta, pasy komunikacyjne w obrębie osiedli mieszkaniowych, wiadukty, ślimaki, zjazdy, dojazdy, tunele, bulwary, nabrzeża, ciągi piesze, przejścia, zaułki, ulice nie służące do przejazdów itp., placom, przez które należało rozumieć również rynki, ronda uliczne itp., parkom.”. Jako wzmocnienie swojej argumentacji sąd wskazał także definicję pochodzącą ze słownika PWN zgodnie, z którą bulwar jest to „obmurowanie zabezpieczające brzeg rzeczny lub morski”. Przy czym uznał, iż oczywistym będzie zaliczenie do tej kategorii bulwaru Flotylli Wiślanej.

Podsumowując, sąd nie przychylił się do argumentacji obwinionego. Marek T. zapowiedział jednak, że to nie koniec walki. Zamierza wystąpić o uzasadnienie i złożyć w tej sprawie apelację. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, iż w Polsce nie obowiązuje prawo precedensowe. Zatem nawet korzystne rozstrzygnięcie sprawy Marka T. nie przesądzi o możliwości legalnego spożywania alkoholu na terenie bulwarów. Należy liczyć się z tym, że do czasu uregulowania tej kwestii przez Radę Miasta Stołecznego Warszawy spożywanie alkoholu na terenie bulwarów położonych przy lewym brzegu Wisły nadal będzie postrzegane jako nielegalne.

 

Umowa Inwestycyjna – prezentujemy podręcznik dla ambitnych!

Z wielką dumą prezentujemy nasz poradnik skierowany do startupowców rozważających podjęcie negocjacji z inwestorem. Zapraszamy do pobrania i lektury: Partnerem projektu jest PKO Bank Polski S.A.

Dowiedz się więcej

Podsumowujemy!

Postanowiliśmy podsumować nasze ostatnie działania komunikacyjne. Zapraszamy do zapoznania się m.in. z artykułami i relacjami video z wystąpień. Nie zapomnijcie też o naszej infografice dot. umów inwestycyjnych: LINK

Dowiedz się więcej

Umowa Inwestycyjna – o czym pamiętać przed jej podpisaniem ?

Wiele razy pisaliśmy już o tym jak wygląda umowa inwestycyjna i na co zwrócić w niej uwagę, jest to jednak zagadnienie tak ważne i często poruszane, postanowiliśmy znowu podzielić się naszym doświadczeniem w tym...

Dowiedz się więcej

Podstawowe obowiązki banków w świetle Common Reporting Standard (CRS)

Komentarz praktyczny ma na celu przybliżenie konsekwencji regulacyjnych dla banków wynikających z Wielostronnego porozumienia właściwych władz w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych (w tym wdrożenia pakietu CRS dla banków w Polsce), w tym zasad...

Dowiedz się więcej